ورزش فوتبال شامل ورزش هایی می شود که با پا به توپ برای شوت کردن به سمت دروازه ضربه می زنند. شکل معروف و جهانی آن را فوتبال ( ساکر ) می نامند و به شکل های دیگر آن مانند فوتبال  آمریکایی، فوتبال  استرالیایی، فوتبال کانادایی و فوتبال گیلیک که در کشورهای مختلف مورد توجه است و  قواعد بازی آنها با فوتبال تفاوت دارد؛  در اصطلاح کدهای فوتبال گفته می شود.

 فوتبال در ۱۵۰ سال گذشته راه درازی را پیموده است. پوشش تلویزیونی و حمایت شرکتها از تیمها به یک صنعت چند میلیارد دلاری تبدیل شده است. اکنون بازیکنان سطح بالا، ستاره های رسانه ها هستند و میلیونها دلار ارزش دارند. با این وجود اگر برای تماشای یک مسابقه فوتبال به زمان گذشته بر می گشتیم وسایل بازی چندان نا آشنا نبودند. اگر چه فوتبال از آن زمان تغییرات بسیاری کرده اما ماهیت بازی به همان صورت باقی مانده است.

 

فوتبال در ایران

برای تاریخچه فوتبال ایران دو نظریه بیان شده است که در نظریه اول؛ تاریخ شروع فوتبال در ایران به حدود یک قرن پیش باز می گردد یعنی زمانی که یک گروهان انگلیسی برای اکتشاف نفت در جنوب ایران عازم کشورمان شد. پس از حفر اولین چاه نفت در « مسجد سلیمان » به سال ۱۲۸۷  فوتبال به شکل جدی در این شهر دنبال گردید. چندی بعد همین اتفاق در بوشهر افتاد. شهروندان انگلیسی در اوقات فراغت با تیمهای محلی مسابقه می دادند. فوتبال به تدریج درشهرهای دیگر ایران از جمله « بندرانزلی » و بندرعباس در یک زمان حساس و تعیین کننده مطرح شد

فوتبال در گیلان

قبل از آغاز قرن چهاردهم شمسی فوتبال توسط خارجی های مقیم در استان رواج یافت و در دهه نخست قرن حاضر در شهرهای رشت، بندرانزلی و آستارا رشته فوتبال علاقمندانی را به خود جذب نمود. در سال ۱۳۰۸ در آستارا مدرسه فوتبال تأسیس شد. در رشت هم تیم فوتبالی به نام اخوت تشکیل شد و در بندرانزلی رقابت هایی بین اتباع خارجی و تیم فوتبال در بندرانزلی به انجام می رسید اما از همان ابتدا  به علت تردد خارجیان از مسیر بندرانزلی و همچنین کشتی های تجاری، فوتبال در این شهر از رونق و اقبال بیشتری برخوردار بود.

 با وقوع جنگ جهانی رقابت هایی توسط تیم های رشت و بندرانزلی با ارتش سرخ شوروی و انگلیسی های مقیم برگزار می شد. باشگاه های گیو بندرانزلی و اسپرت رشت و پس از آنها تاج، دارایی، شاهین و سلامت بخش در رشت و نیروی دریایی در ابتدا و بعد ملوان در بندرانزلی در رشته فوتبال فعالیت خود را آغاز کردند.  تا پیش از آن رقابت های شهرهای گیلان تحت عنوان تیم های کلنی (منتخب) برگزار می شد که در آن زمان هم مسابقات بین شهری بخصوص با تیم رشت در میان انزلی چی ها از اهمیت خاصی برخوردار بود  و  در یکی از این بازی ها تیم رشت متحمل شکست سنگین  ۱۱ بر ۱ شد که  هفت گل آن بازی را  جواد صالح نیا به ثمر رساند!

 

شایان ذکر است گیلان نخستین استانی بود که توانست رقابت لیگ برگزار نماید. در آن زمان علاوه بر ملوان، تیمهای سپیدرود، استقلال انزلی( چوکا) و استقلال رشت نیز از تیمهای مدعی استان بودند.

بطور خلاصه می توان گفت فوتبال گیلان پیش از ورود سرمایه به فوتبال به دلیل پرورش و معرفی استعدادهای متعدد به تیمهای ملی و عناوین و افتخاراتی که ملوان بندرانزلی برای استان به ارمغان آورده بود دارای کارنامه موفقی بوده است. اما  پس از حرفه ای شدن فوتبال تنها به حضور مستمر ملوان و متناوب سایر تیمهای استان ( استقلال – پگاه – داماش ، چوکا و سپیدرود )  در بالاترین سطح فوتبال کشور  و معرفی تک چهره هایی چون پژمان نوری، مازیار زارع، سیدجلال حسینی، حسن اشجاری، سعید عزت اللهی به تیمهای ملی دلخوش کرده است.

 

فوتبال در بندرانزلی

بندرانزلی از  سالیان دور لقب دروازه ایران و اروپا را یدک می‌کشید لذا زودتر از بسیاری از شهرهای ایران از دستآوردهای غرب بهره مند شده و در بسیاری از موارد جزء اولین‌ها بوده است : پل متحرک، پرواز هوایی، راه آهن، اتومبیل، روشنائی برق، بلدیه، نظمیه (شهربانی) ….

همانطور که در تاریخچه فوتبال ایران گفته شد پس از مسجد سلیمان و بوشهر، فوتبال به تدریج در شهرهای دیگر ایران از جمله بندرانزلی و بندرعباس در یک زمان حساس و تعیین کننده مطرح شد. باشگاه ورزشی گیو بندر انزلی نیز سومین باشگاه ورزشی ایران و اولین باشگاه ورزشی گیلان است که توسط پهلوان عزیز وکیل منفرد پدر ورزش گیلان ( و قهرمان اولین دو مارتن ایران ) در سال ۱۳۱۹ در بندرانزلی تاسیس شد و در رشته هایی نظیر فوتبال، بوکس، والیبال و بسکتبال و… شروع به فعالیت کرد.
با تشکیل تیمهای کلنی در شهرهای استان؛ تیم کلنی انزلی قدرت بلامنازع زمان خود بود. پس از آن نیز ملوان کوتاه زمانی پس از تاسیس یعنی از سال ۵۲ به بعد در بالاترین سطح لیگ  کشور حاضر بوده و تنها در سالهای ۷۵ ، ۷۸ ، ۸۱ و ۹۵ به دسته پایینتر سقوط کرده است. پادشاه شمال  با کسب سه عنوان قهرمانی در جام حذفی کشور و چهار نایب قهرمانی، دو مرتبه حضور در بازیهای آسیایی و کسب عناوین متعدد بهترین شهرستانی در لیگ ایران و در جام تخت جمشید  و با حضور مستمر در بالاترین سطح فوتبال باشگاهی کشور همواره موجبات افتخار و اشتهار مردم گیلان و خطه شمال کشور را فراهم ساخته است.  در بندر انزلی و در رشته فوتبال به غیر از ملوان، باشگاه های متعددی چون ملوان نوین ( ملوان ب ) ، شاهین، استقلال شهرداری، پیام مقاومت، گمرک، بنادر و دریا نوردی، هلال احمر، شیلات و …   فعالیت داشته یا دارند.

 

اما با ورود سرمایه بی حساب و کتاب به فوتبال ایران؛ متاسفانه ملوان از دوران طلایی خود فاصله گرفته و  به تیمی تبدیل شد که تنها برای ماندن در سطح اول فوتبال ایران تلاش می کند. این تیم پس از سال ۷۵ که یک فصل را در لیگ دسته پایینتر سپری کرد،  یک بار دیگر در سال ۱۳۷۸ به لیگ پایینتر سقوط کرد و این بار به لطف استعدادهای نابی که توسط محمد احمدزاده جوان فرصت بروز توانایی هایشان را یافته بودند؛ به لیگ تازه حرفه ای شده ایران ( لیگ برتر ) بازگشت. در آن دوره بازیکنانی نظیر پژمان نوری، سید جلال حسینی و … به فوتبال ایران معرفی شدند که با گذشت قریب به ۲۰ سال؛ هنوز هم برای تیمهای خود بدون جایگزین به نظر می رسند.  با تمامی این تفاسیر ملوان دیگر هیچگاه نتوانست روزهای پر افتخار خود را تکرار کند و  کسب مقام های هفتم و هشتم لیگ برتر و  یک عنوان نائب قهرمانی جام حذفی تنها دستاوردهای این تیم طی دوران لیگ حرفه ای فوتبال ایران می باشد.

با همه این تفاسیر مقتدرترین تیم شمال ایران ( که تا سال ۱۳۹۲ تنها  بهمن صالح نیا، نصرت ایراندوست، محمد احمدزاده و فرهاد پورغلامی را بر نیمکت خود می دید ) با وجود فاصله گرفتن از مکتب بازیکن سازی و بومی گرایی خود در سالهای اخیر؛ کماکان با تکیه بر اصالت، پیشینه درخشان و نام بزرگ خود و با طنین سخنان پدر فوتبال گیلان ( بهمن خان صالح نیا) پیروز همیشگی مصاف های درون استانی و تیم اول شمال ایران نامیده می شود.

 

رامبد رشیدی

ارسال دیدگاه

کاربر گرامی انزلی کلاب لطفا عدد را در کادر زیر وارد کنید *