کشت برنج یکی از صنایع اقتصادی است که از قدیم تا کنون نسل به نسل در حال رواج و انتقال میباشد که به عنوان یک صنعت قدیمی و همچنین از نظر اقتصادی از اهمیت بسزائی برخوردار میباشد.
در کپورچال مانند سایر روستاهای اطراف،اسفند ماه هر سال با پرآب شدن سطح شالیزار ها به کمک تیلر و تراکتور که مخصوص شخم زدن زمین های کشاورزی است فرایند آماده سازی شالیزار آغاز می شود.
اواسط فروردین ماه که آب به وفور در شالیزارها وجود دارد مرحله دوم شخم زدن زمین شروع و به موازات آن گونی های کنفی شلتوک که به “جو”معروف است (برنج با پوست) از محصول دستچین شده سال قبل در داخل نهرها و جوی های آب اطراف منازل مسکونی به آب انداخته می شود که با جوانه زدن این شلتوک ها و در نتیجه انتقال آن به خزانه ها (توم بجار) (توم بیجار)در واقع عملیات کاشت آغاز می شود.
حدود بیست روزی که از نشاء کاری گذشت فرآیند وجین (کندن علف های هرز) با مهارت خاصی و به دست توانمند بانوان شالیکار گیلانی انجام می شود.
مرحله بعد از وجین را دوباره (دوآره) می گویند که کمتر از یک ماه پس از اولین وجین و با همون سبک قبلی جهت جلوگیری از رشد علف های هرز مینمایند.
پس از چند ماه برنج رشد کافی کرده که در اواخر مرداد ماه عملیات برداشت شالی شروع شده و حدود ۱۰ روز بطول می انجامد.
دروی شالی جهت یک هکتار زمین حدود ۲۰ تا ۲۵ نفر روز زمان لازم است، و از ناحیه وسط ساقه شالی بریده شده و هر مشت آن با یک بست از ساقه شالی (کلوش)که به آن پیچ گفته میشود بسته شده و بروی نیمه پائینی ساقه بروی زمین پهن می گردد و به مدت یک روز کامل بایستی آفتاب خورده تا خشک شود. هر ۱۲-۱۵ مشت از آن که بروی هم جمع شوند یک درز شالی گفته می شود و هر هکتار زمین کمتر از ۱۰۰۰ درز شالی محصول می دهد.
شالی های درو شده (در گذشته)به مدت یک ماه انبار می شد، به آن انبار کندوج گفته می شود، تا کمی بیشتر خشک شوند و همچنین شالیکاران استراحتی نیز داشته باشند .
پس از این فرایند خرمنکوبی شالی انجام و شلتوک از ساقه جدا می شود.

از هر هکتار شالیزار حدود ۴۰۰۰ کیلوگرم شلتوک از نوع برنج درجه یک (گرم) می دهد.
شلتوک ها به کارخانه شالیکوبی منتقل شده و در مرحله اول در داخل مخازنی که حدود نیم متر از سطح زمین ارتفاع داشته انباشته می شود و حدود ۱۵ ساعت هوای گرم از پائین دمیده می شود. سپس پوست شلتوک (سبوس) جدا شده و در نهایت در یک دستگاه دیگری که وظیفه سفید کردن برنج را دارد انتقال می یابد.در نهایت به دستگاهی جهت غربال کردن و الک کردن برنج می رود ، تا محصول وارد سبد خانوار گردد.
جالب اینکه فرآیند سفید کردن برنج در قدیم به وسیله یک چوب مخصوص انجام می شده و به آن پاتنگ می گفتند. از هر هکتار زمین حدود ۲۵۰۰ کیلو گرم برنج سفید درجه یک که در شرایط ایده آل عملیات کاشت ،داشت و برداشت انجام شود،حاصل می گردد.
به جرات می توان گفت که فقط عشق و علاقه و همت بالای شالیکاران است که موجب تداوم سالیانه شالیکاری علی رغم موانع و مشکلات می شود.
حاصل و نتیجه تحمل رنج و زحمت فراوان شالیکاران گیلانی ، برنج ایرانیست که همیشه سرآمد در طعم و مزه به نسبت سایر برنج های خارجی است.(مراحل کاشت و داشت شالیزار را در همین سایت در بخش دیگر بخوانید)

گزارش و عکس : آیدین نما

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ارسال دیدگاه

کاربر گرامی انزلی کلاب لطفا عدد را در کادر زیر وارد کنید *