anzali

منطقه آزاد انزلی از جمله مناطق آزاد هفت گانه ایران است که در دوم شهریور ماه ۱۳۸۲ بر اساس ماده واحده مجلس شورای اسلامی در محدوده ی بندر انزلی در شمال ایران و در منطقه جنوب دریای خزر تاسیس شد. با تصویب قانون ایجاد منطقه آزاد انزلی، محدوده ی وسیعی از شهرستان بندر انزلی به مساحت ۳۲۰۰ هکتار خشکی و تا عمق ۲ کیلومتر از دریا و طول ۲۰ کیلومتر در حاشیه ی دریای خزر حدود ۴۰ کیلومتر آبی به منطقه آزاد اختصاص یافت.

 

این منطقه شامل منطقه گلشن به مساحت ۲۰۹۱ هکتار، شهرک صنعتی حسن رود به مساحت ۹۴۶ هکتار و محدوده بندری اداره کل بنادر و کشتیرانی گیلان و گمرک به مساحت ۱۰۶ هکتار در بندر انزلی است که اماکن و تاسیسات گوناگونی را دربرمی گیرد. در قسمت شرقی، منطقه تاسیسات بندری و گمرک، شهرک صنعتی، اراضی منابع طبیعی و مجاورت با تالاب انزلی قرار دارد، و در قسمت غربی منطقه نیز اراضی مناسب طبیعی با تراکم کم جمعیت و مناطق مسکونی قرار دارد. غالب زمین های زیر کشت منطقه برای صیفی کاری، باغات بوده و کم ترین مقدار زمین برای شالی کاری است. دسترسی به ساحل مناسب، وجود اماکن و تاسیسات تفریحی و گردشگری از جمله دیگر ویژگی های قسمت غربی در منطقه آزاد است. با توجه به مزیت های نسبی استان گیلان به ویژه بندر انزلی، در زمینه های تولید محصولات زراعی چون برنج، لوبیا، شلتوک، محصولات باغی مانند چای، زیتون و گوجه، و مواد معدنی چون زغال سنگ، همچنین انواع ماهی های استخوانی و غضروفی و استحصال ۹۰ درصدی صید خاویار از آب های دریایی خزر، تاسیس منطقه آزاد انزلی توانسته به فعالان اقتصادی، تولیدکنندگان و سرمایه گذاران بخش خصوصی کمک کند تا برای تولید و صادرات این محصولات که از روزگارهای گذشته به مثابه ی مزیت های اقتصادی استان گیلان تعیین شده اند، مبادرت کنند، و منافع اقتصادی حاصله خود راتامین ننمایند.

بندر انزلی در قرون گذشته راه مهم ارتباط اقتصادی با شرق و غرب بوده است. این بندر که از فعال ترین بندرهای حاشیه ی دریای خزر است، پنجمین مرز فعال کشور است و ۳/۷ درصد از ترانزیت ورودی به ایران و بیش از ۵۰ درصد حمل و نقل کالای استان گیلان از طریق این مرز انجام می‌شود.

از مرز دریایی انزلی سالانه بیش از ۴ میلیون تن کالا وارد و بیش از ۲۸۸ هزار تن سوخت و ۵۵ هزار تن کالای غیر نفتی به طور حمل و نقل ترکیبی از طریق بندر انزلی به داخل یا خارج از کشور ترانزیت می‌شود. ترانزیت جاده ای نیز با کشتی های رو رو(Roll on/Roll off)از طریق این منطقه جایگاه ویژه ای دارد. از دیگر مزایا و امکانات بندر انزلی که در محدوده منطقه آزاد قرار دارد، می توان به ترمینال های نفتی، فله خشک، راه آهن، کانتینری، بار و مسافر و همچنین ایجاد مراکز تعمیراتی و پشتیبانی برای کشتی های داخلی و خارجی اشاره کرد، که همه اینها از جمله ویژگی هایی است که در یک شهر دریایی خوب به مانند آنچه در منطقه آزاد قشم مدنظر است، باید دارا باشد.
تکمیل طرح راه اندازی راه آهن قزوین، رشت و بندر انزلی می‌تواند نقش به سزایی در رشد فعالیت های اقتصادی منطقه آزاد انزلی داشته باشد. موقعیت بندر انزلی در دریای خزر، و هزینه کمتر حمل و نقل بار از طریق راه آهن و کشتی، اهمیت اتمام این طرح را بیش از پیش نشان می‌دهد، به طوری که با احداث کامل آن کشورهایی که در مسیر کریدور شمال جنوب قرار دارند ترجیح می‌دهند تا به دلیل کوتاه بودن مسیر و ارزان شدن هزینه حمل و نقل، کالاهای خود را از طریق ایران، ترانزیت کنند که از این بابت درآمد زیادی از محل ترانزیت حاصل خواهد شد. گفته می‌شود قرار گرفتن در مسیر کریدور بین المللی شمال- جنوب، این مسیر را تا سه برابر از مسیر فعلی کوتاه تر و ارزان تر می‌کند. راه آهن قزوین، رشت، انزلی، آستارا یکی از بزرگترین پروژه های ریلی کشور است که کشورهای آسیای میانه را به اقیانوس هند و اروپا و کشورهای حاشیه خلیج فارس متصل می‌کند. پروژه ی راه آهن قزوین، رشت، بندرانزلی و آستارا به طول ۳۷۲ کیلومتر است. طول خط آهن از قزوین تا انزلی ۲۰۵ کیلومتر است که در قالب ۹ قطعه به پیمانکار واگذار شده است. این خط دارای ۲۲ کیلومتر تونل و ۱۲ کیلومتر پل بزرگ است که پل زیبای شاهرود را به صورت قوسی بتونی در قالب دهانه های ۶۰ متری به عنوان شاهکاری بزرگ در حال احداث است. مسیر خط آهن از رشت تا آستارا نیز ۱۶۷ کیلومتر خواهد بود. با تکمیل راه آهن قزوین، رشت، بندر انزلی و ادامه آن تا آستارا، این خط آهن به خطوط آهن جمهوری آذربایجان متصل خواهد شد. اعتبار مورد نیاز اجرای این پروژه ۱۰ هزار میلیارد ریال است، و پیش بینی شده است در قالب پروژه های مهر ماندگار با تامین نقدینگی تا پایان سال مالی ۹۱ به اتمام برسد.
دسترسی به معادن سرب، روی و آهن، و نزدیکی به بندر آستراخان و لاگان در روسیه، کراسنودسک در ترکمنستان، اکتائو در قزاقستان و باکو در آذربایجان و به ویژه نزدیکی به بزرگترین ذخایر نفت و گاز دریای خزر به مثابه ی بزرگترین دریاچه ی جهان، یا کوچکترین دریای خودکفای کره زمین، که گفته می‌شود ذخایر نفتی موجود در زیر بستر دریا حدودا برابر با ۵۰ میلیارد بشکه و ذخایر گاز طبیعی تایید شده هم برابر با ۲۵۷ هزار میلیارد فوت مکعب است، که این ارقام حدود ۴ درصد از ذخایر گاز و نفت دنیا را تشکیل می‌دهد. پیش بینی شده است با ادامه فعالیت های اکتشافی، ظرفیت بهره برداری نفت این منطقه به ۱۸۴ میلیارد بشکه و ظرفیت برداشت گاز از آن هم به ۲۹۳ هزار میلیارد فوت مکعب افزوده شود.

دریای خزر، بوم شناخت آبی جهان

با توجه به اهمیت دریای خزر به مثابه ی یکی از بوم شناخت های آبی جهان، این منطقه، محیطی مناسب برای زندگی و رشد انواع ماهیان خاویاری جهان است، به طوری که گفته می‌شود به تنهایی ۹۳ درصد ذخایر ماهیان خاویاری جهان را در خود جای داده است. همچنین ۵ گونه از ماهیان خاویاری ممتاز جهان به ترتیب کیفیت شامل فیل ماهی، قره برون یا ماهی خاویاری ایران، ماهی خاویاری گلد(چالباش) یا روس، ماهی خاویار شیپ، و ماهی اوزون برون در این دریا زندگی می‌کنند که با رشد تکنولوژی صنایع دریایی می توان از تولید این گونه ها برای درآمد زایی و ارزی استفاده کرد. از جمله ماموریتهایی که در منطقه آزاد انزلی می توان برای شرکتها و موسسات دانش بنیاد تعریف کرد، حضور آنان در عرصه تولید ماهیان خاویاری پرورشی است که می توانند منطقه آزاد را به عنوان پایلوت تولید بچه ماهیان خاویاری درآورند.
با توجه به ارتباط نزدیک با بازارهای هدف منطقه ای که یک بازار بیش از ۳۵۰ میلیون نفری در کشورهای آسیای میانه و حوزه ی قفقاز را در اختیار دارد. برنامه ریزی، و توجه به مزیتهای غالب و رقابتی در منطقه آزاد انزلی بسیار حائز اهمیت است. به همین جهت ایجاد بورس کالا در منطقه آزاد انزلی به مثابه ی یکی از مبادی ورود کالای کشور، مکان مناسبی برای جذب سرمایه، رونق و گسترش فعالیت های تجاری و بازرگانی است. ساخت مجتمع های تجاری نمایشگاهی ونوس، ستاره ی شمال و کاسپین در منطقه آزاد انزلی که جمعا حدود ۲۰۱۵ غرفه دارند، مهم ترین فرصت تجاری برای راه اندازی و تقویت بورس آهن آلات و چوب و غیره در میان مناطق آزاد کشور فراهم کرده است.
قابل توجه است که در حال حاضر بیشترین حجم واردات آهن و چوب کشور از بندر انزلی انجام می‌شود. از این رو ایجاد بازار بورس آهن آلات و چوب بر اساس ضوابط اقتصاد بازار، موجب توسعه ی فعالیت های اقتصادی دیگر در منطقه آزاد انزلی خواهد شد. آن چنانکه با توجه به مزایای راهبردی این منطقه و زیرساخت های آماده آنکه از سالیان دور لقب دروازه ی ایران و اروپا را به خود اختصاص داده است، می‌تواند زمینه های لازم را برای رونق بخشیدن کریدور حمل و نقل شمال- جنوب بوجود آورد. اقلام وارداتی کشورهای آسیای میانه و حوزه قفقاز در واقع زمینه های مناسبی برای تولید در منطقه آزاد انزلی و صادرات به آن کشورهاست. آنچنانکه حسب ماده ۲۳ قانون چگونگی اداره مناطق آزاد، مدیریت ارشد سازمان منطقه آزاد انزلی می‌تواند با تاسیس دفتر نمایندگی در محل های لازم، اطلاعات فنی لازم را تصمیم سازی کند و در اختیار واحدهای تولید کننده در منطقه آزاد انزلی برای شناخت و شناسایی بازار محصولات تولیدی آن‌ها قرار دهد. مشارکت با تجار و فعالان اقتصادی برای گشایش بازارهای هدف منطقه ای از نکات بارز توجه به تولید برای صادرات است. عمده محصولات وارداتی از مسیر منطقه آزاد انزلی شامل آهن آلات، چوب و اشیای چوبی، گندم، ماشین آلات صنعتی و مکانیکی، لاستیک وسایل نقلیه، روغن خوراکی، انواع کود شیمیایی، کاغذ و مقوا، لوازم صنعتی و برقی، ماشین آلات راهسازی، جرثقیل، برنج و مواد اولیه پلاستیک است. اقلام صادراتی نیز شامل کالای کشاورزی و صنعتی، مصالح ساختمانی، محصولات غذایی، صنایع دستی، کیف و کفش، لوازم برقی و محصولات پتروشیمی، منسوجات و البسه، گیاهان صنعتی و دارویی، محصولات شیمیایی، معدنی، فرش و موکت و حیوانات زنده است. از این رو، توجه به شرکت های متکی بر اقتصاد دانش بنیاد از جمله راهکارهای توسعه اقتصاد منطقه آزاد انزلی با تکیه بر حمایت همه جانبه از تولید، کار و سرمایه ایرانی، فعال سازی واحدهای متوسط و کوچک است که می‌تواند اقتصاد این منطقه را بر اساس قانون سیاست های اصل ۴۴ قانون اساسی به سرانجام مقصود برساند. استفاده از ظرفیت های مادی و انسانی و توجه به مشارکت مردم استان گیلان که دارای ضریب هوشی بالا و از جمله تیزهوشان و نخبگان کشور هستند، افزایش سرمایه گذاری، انتقال از اقتصاد منابع محور به اقتصاد دانش بنیاد و شناسایی الزامات آن، برای بالا بردن نرخ اشتغال زایی، فروش و صادرات محصول و تشکیل سرمایه ماحصل فعالیت شرکتهای دانش بنیاد در عرصه اقتصاد منطقه ای، و کمک به انتقال تکنولوژی از بخش های تحقیقاتی به بخش های تولیدی و صنعتی در منطقه آزاد انزلی می تواند نتیجه فعالیت این گونه شرکتها را در زمینه ی اشاعه تکنولوژی در منطقه آزاد انزلی به بار بنشاند. هدف از تاسیس شرکتها و موسسات دانش بنیاد، در منطقه آزاد انزلی کمک به هم افزایی علم و ثروت، توسعه اقتصاد دانش محور، تحقق اهداف اقتصادی برای گسترش اختراع ها و نوآوری ها و کاربرد آن‌ها برای تجاری سازی نتایج تحقیق و توسعه بر اساس مزایای قانونی و اختصاصی منطقه آزاد برای طراحی، تولید کالا و خدمات، در حوزه فناوری های بهتر و با ارزش افزوده ی بالا به ویژه در تولید نرم افزارهای مربوطه است. تامین ابزارهای مالی در مناطق آزاد از جمله بندر انزلی با توجه به آئین نامه اجرایی عملیات پولی و بانکی در مناطق آزاد می‌تواند، به افتتاح این شرکتها و موسسات دانش بنیاد در قالب استفاده از مزایای قانونی مناطق آزاد تجاری صنعتی کشور از جمله معافیت از مالیات، عوارض، حقوق گمرکی، سود بازرگانی، عوارض صادراتی، اعطای کمک و وام های قرض الحسنه کم بهره، کوتاه یا بلند مدت به صورت مستقیم یا غیر مستقیم کمک کند، و اقتصاد کشور را از نتایج آن برای مقابله با اثرات منفی تحریم های اقتصادی روئین تن کند. همچنین مشارکت مستقیم یا غیرمستقیم در سهام شرکت ها و موسسات دانش بنیاد، با استفاده از سایر مزایای قانونی در مناطق آزاد در خصوص اخذ عوارض، استفاده از زمین و منابع ملی در منطقه آزاد، مقررات اشتغال نیروی انسانی، بیمه و تامین اجتماعی در زمینه قرارداد کار، شرایط کار، آموزش و کاریابی، اشتغال اتباع خارجی، تامین اجتماعی،صدور روادید اتباع خارجی، ورود و اقامت اتباع خارجی، سرمایه گذاری، مقررات صادرات، واردات و امور گمرکی، ثبت شرکتها و مالکیت های صنعتی و معنوی، تاسیس و فعالیت موسسات بیمه و پوشش بیمه ای برای محصولات،عملیات پولی و بانکی و نظام ارزی، مبادلات مالی بین المللی، نصاب و روش انجام معاملات، شرایط مناقصه و واگذاری حراج های مرتبط و واگذاری مراکز و موسسات پژوهشی دولتی غیرحاکمیتی با اولویت دادن به شرکت ها و موسسات دانش بنیاد در مناطق آزاد از جمله منطقه آزاد انزلی راهنمای تاثیرگذاری برای رشد و توسعه اقتصادی باشد.

پیاده سازی پروژه های کارآفرینی و توسعه صنایع کوچک و متوسط

واگذاری انجام تمام مطالعات و پژوهش های اقتصادی مرتبط با فعالیت های منطقه آزاد به شرکتهای دانش بنیاد از جمله انجام طرح های توجیهی فنی اقتصادی، مشاوره مالی و بانکی، برنامه ریزی و کنترل پروژه و نظارت طرح های سرمایه گذاری برای حمایت از گسترش اختراعات، نوآوری ها و مالکیت های معنوی و مشارکت جوانان و نخبگان کشور از جمله منطقه استان گیلان که مردم آن دارای ضریب هوشی بالایی هستند. به علاوه ایجاد این امکان برای استفاده کاربردی از تخصص ها و مهارت های علمی و فنی باید توام با برنامه ریزی و ساختاربندی برای حمایت مالی از این شرکتها در مناطق آزاد از جمله منطقه آزاد انزلی توام باشد. ایجاد صندوق پولی و سرمایه گذاری برای حمایت از شرکتهای دانش بنیاد برای رونق بیش از پیش منطقه آزاد انزلی در زمینه های گوناگون فعالیت های این منطقه از موارد قابل توجه است که مسئولان منطقه باید مدنظر داشته باشند. همچنین دسترسی به بازارهای هدف منطقه ای و بین المللی در منطقه آزاد انزلی برای عرضه محصولات شرکتهای دانش بنیاد بسیار موثر بوده و می‌تواند خلاء های موجود را برای تولید و صادرات در منطقه پر کند، صادرات مجدد کالا را رونق بخشد، و تولید محصول در فضای سایبر را که دارای ارزش افزوده ی بالایی هستند، برای تامین بخشی از نیاز بازار داخلی و صدور به کشورهای حاشیه بازار هدف را به سرانجام برساند. بنابراین حمایت از توسعه کمی و کیفی شرکتها و موسسات دانش بنیاد در منطقه آزاد انزلی به واسطه ثروت آفرینی از طریق علم، اقتصاد منطقه ای و ملی را به شکوفایی حقیقی می رساند. ضمن آنکه به خاطر داشتن نگرش علمی در انجام کار، هزینه های ناشی از ضعف ها و مشکلات را به حداقل ممکن می رساند و اقتصاد منطقه را روئین تن می‌کند.

ارسال دیدگاه

کاربر گرامی انزلی کلاب لطفا عدد را در کادر زیر وارد کنید *