ccc film anzali

کریم کوچکی زاد دوم اردیبهشت۱۳۲۴ در  شاه کوچه انزلی متولد شد. پدرش یعقوب کوچکی زاد دبیر ورزش و بنیانگذار ژیمناستیک دراستان گیلان می باشد. در خانواده ای هنر دوست پرورش یافت و در ابتدا به هنر آواز علاقه مند شد.

نخستین مقدمات آوازی را نزد علی قلی پوررسول فرا گرفت. درسال ۱۳۵۱ با راهنمایی احمد بدر طالعی به صدا و سیمای مرکز گیلان رفت در آنجا کارهایی نیز اجرا کرد و همانجا با شادروان فریدون پوررضا نیز آشنا شد لیکن به سبب اشتغال به تحصیل و تدریس خوانندگی را کنار گذاشت.

از وی مقالاتی در (کیهان، اطلاعات، گزارش فیلم آینه،  آوای شمال، نقش قلم، پیام شمال و گردون به چاپ رسیده است و تا کنون ۲ کتاب به نامهای «تاریخ موسیقی گیلان» و «سینما در گیلان از آغاز تا ۱۳۵۷» منتشر شده است.

به همین بهانه با ایشان مصاحبه ای در مورد تاریخ سینما در گیلان و پیشگامان سینما در ایران انجام داده ایم که در ذیل می خوانید.

  • قبل از شروع مصاحبه کمی در ارتباط با کتابی که به تاریخ سینما در گیلان اختصاص دارد و تالیف نموده اید بپردازید : 

گیلان دارای تاریخی درخشان، غنی و مردمی با فرهنگ و هنر دوست است. گیلان در بسیاری از موارد (فرهنگی، تجاری، سیاسی و…) نسبت به سایر استانها پیشگام بوده است. نخستین دوربین عکاسی از راه روسیه وارد گیلان شده است!اولین دوربین فیلمبرداری در دوران مظفرادین شاه قاجار نیز به همین طریق… 

از طرفی بنده از نوجوانی علاقه خاصی به سینما داشتم و تحقیقات گوناگونی در رابطه با تاریخچه سینما در گیلان و ایران انجام دادم. در تحقیقاتم به این نتیجه رسیدم که انزلی نخستین شهر در گیلان بود که سینما در آن تاسیس گردید و شاید سینمای انزلی نخستین سینمای ایران باشد. بدین منظور تصمیم گرفتم تحقیقاتم را به صورت کتابی با عنوان «سینما در گیلان» منتشر سازم. 

  • در رابطه با تاریخچه سینما در ایران و نخستین شهرهایی که سینما درآن تاسیس شد کمی توضیح دهید: 

تا آنجا که محققان نوشته اند و اسناد موجود است سال تاسیس سینما در ایران بدین شرح است: انزلی(۱۲۹۴به روایتی۱۲۹۱) ، رشت(۱۲۹۵)، تهران(۱۳۰۳)، تبریز(۱۳۰۵)، شیراز(۱۳۰۸)، مشهد(۱۳۰۹)، اصفهان(۱۳۱۰)، آبادان(۱۳۱۰)، بوشهر(۱۳۱۲)و اهواز(۱۳۱۸)  که شهرهای مذکور، به عنوان اولین شهرهایی هستند که سینما درآن ها افتتاح شده است.

  • در رابطه با سینمای انزلی کمی توضیح دهید:

نخستین سینمای گیلان در بندر انزلی در محله ی «کهنه بازار» به موازات «شنبه بازار» در سال ۱۲۹۴ توسط شخصی بنام «عمید همایون» که حاکم انزلی بود ساخته شد. وی در باغ خود اقدام به نمایش خصوصی فیلم می کرد.

  • اولین سینمای رشت چطور:

• شهر رشت در سال ۱۲۹۵ توسط شخصی بنام «آلوش بیک» که ترک قفقاز بود و قطعه ای از زمین خود را در شمال غربی باغ سبزه میدان در اختیار«مجمع فرهنگ» گذاشت تا به ساخت سینما بپردازند. این مجمع که در سال ۱۲۹۴خورشیدی بوجود آمده بود، اقدام به ساخت “سینما فرهنگ” کرد که بعدها به “سینما خورشید” تغییر نام داد.

متاسفانه این سینما توسط انگلیسی ها و در جنگ با میرزا کوچک خان در سال ۱۲۹۶ به آتش کشیده شد پس از آن در سال ۱۳۰۳در همان مکان سینما «ایران» ساخته شد که در حال حاضر به عنوان پارکینگ از آن استفاده میشود.

  • در گذشته رشت دارای چند سینما بود:

تا سال ۱۳۵۰ دوازده سینما در رشت ساخته شد که سال تاسیس این سینماها با ذکر اسامی مختلف آنان عرض می کنم:

سینما فرهنگ(خورشید) ۱۲۹۵خورشیدی، سینما ایران ۱۳۰۳، سینما مایاک (دیده بان،سهیلا ،سپیدرود )۱۳۰۵، سینما سیروس (کوروش ،انقلاب) ۱۳۰۶، سینما جهان نما (همای،سپه ،شرق)۱۳۰۶، سینما سعدی ۱۳۳۶، سینما خیام(دیانا و قصر زرین)۱۳۳۶، سینما مولون روژ (نیاگارا،آبشار)۱۳۳۹، سینما آسیا(میرزا کوچک)۱۳۴۲، دوباره سینمای مولن روژ(فلسطین)۱۳۴۴، سینما رادیوسیتی(شهرطلائی،۲۲بهمن)۱۳۴۵ و آخرین سینمای رشت سینما«سالار» بود که در سال ۱۳۵۰ و بعد از انقلاب تغییر کاربری داده و در حال حاضر به پاساژ سالار تبدیل شده است.

  • دومین فیلم تاریخ سینمای ایران توسط یک گیلانی ساخته شد، لطفاً کمی در این مورد توضیح دهید: 

شخصی بنام ابراهیم مرادی در سال ۱۲۹۶برای گذراندن دوره ی عکاسی به روسیه مهاجرت کرد و در سال ۱۳۰۱ به انزلی بازگشت و عکاسخانه ای دایر نمود.

وی در سال ۱۳۱۰فیلم «انتقام برادار» را ساخت که دومین فیلم تاریخ سینمای ایران است. البته یک نکته از خاطرات ابراهیم مرادی عرض کنم: وی (در مجله فیلم شماره۸۷ صفحه ۱۰) در خاطرات خود می نویسد: «در ۱۲سالگی فیلم دیده ام» با توجه به تاریخ تولد وی ۱۲۷۸ خورشیدی وی در سال ۱۲۹۰ فیلم دیده است! شاید بتوان تاریخ سینما در انزلی را به ۱۲۹۰خورشیدی بازگرداند.

  • لطفاً نخستین فیلم هایی که در رشت به نمایش گذاشته شد را نام ببرید:

در سال ۱۳۰۵ (فیلم پنجه ببر، راسپوتین، مرگ گرگ)، ۱۳۰۶ (یوسف در مصر) و در سال۱۳۰۷ (آتلانتید، عقاب سیاه) و… جزء اولین فیلم هایی بودند که در سینما های رشت به اکران درآمد.

  • نخستین بازیگر ایرانی در سینمای جهان نیز گیلانی بوده. ایشان را برای ما معرفی می کنید:

• حسن رمضانی معروف به «پاشا خان» در سال ۱۲۹۲در رشت متولد شد وی در ۱۵سالگی یعنی ۱۳۰۷ به فرانسه رفت و نزد (امین ا…حسین) نواختن ویلن را آموخت. در هفده سالگی ۱۳۰۹ در فرانسه، آلمان، ایتالیا و اسپانیا کنسرت اجرا نمود در سال ۱۳۱۶ در فیلم «ماریاوآلوسکا» در کنار «شارل بوایه» و «گرتا کاربو» ظاهر شد.

نقش او سفیر ایران در دربار فرانسه و ناپلئون بود. البته حسین رمضانی بخاطر اینکه در جنگ دوم جهانی از سربازان ارتش آمریکا بود و نشان لیاقت هم دریافت نموده بود، از طرفی پدرش که از بازاریان متعصب رشت بود با اسم مستعار پاشا خان در هالیوود معروف شد. گاهی به اشتباه او را ترک و یا عرب عنوان داشته اند. این مطلب در مجله فیلم نیز درج شده است که منبع دقیق آن را در کتاب «سینما در گیلان» آورده ام.

  • لطفاً مختصری در رابطه با نخستین انجمن ها و گروه های تئاتری در گیلان توضیحاتی می دهید:

صد در صد تئاتر به عنوان مادر هنرهای نمایشی در ایران و جهان به شمارمی آمد. در این میان گیلان از نظر هنر های نمایشی پیشتاز بود. زیرا از یک سو گیلانیان علاقه شدیدی به اجرای نمایش هایی چون کشتی گیله مردی، لافند بازی (طناب بازی)، ورزا جنگ (جنگ گاو نر) داشتند و از سوی دیگر به علت همجواری و رفت وآمد گیلانیان با روسیه، قفقاز و آذربایجان هنرمندان خارجی هم در گیلان پا نهادند و در اشاعه ی نمایش دست داشتند.

تا جائیکه بنده اطلاع دارم در منطقه ارمنی بولاغ رشت یک کلیسا مربوط به دوره صفویه وجود داشت که ارمنیان در آن به اجرای تئاتر می پرداختند که بعدها بعلت خراب شدن آن کلیسا، کلیسای دیگری سمت بازار ماهی فروشان رشت ساخته شد (که بعد ها این کلیسا به پاساژ آرسن تبدیل شد) که نمایشهای بسیاری توسط روسها، قفقازیها و ترکهای آذربایجان درآن اجرا شد. بعد از آن در ساختمان فعلی کلیسا واقع در خیابان سعدی رشت سالنی با کیفیت عالی ساخته شد که ازآن تاریخ به بعد گیلانیها نیز در اجرای نمایش شرکت داشتند و از اولین تئاتری های گیلان میتوان به «دایی نمایشی» و «میرزا عبدالمجید فرساد» اشاره داشت.

  • اولین شهرهایی که در استان گیلان اقدام به تاسیس سینما نمودند، کدامین شهرها بودند:

بند انزلی۱۲۹۴، رشت۱۲۹۵، لاهیجان۱۳۲۰، آستارا۱۳۲۶، لنگرود۱۳۲۸، فومن۱۳۳۶، صوعه سرا۱۳۳۷، لشت نشا۱۳۳۸، رودسر۱۳۴۲ ، سیاهکل۱۳۴۲، شفت۱۳۴۴، خمام۱۳۴۵، تالش۱۳۴۵، کلاچای۱۳۴۷، کیاشهر۱۳۴۸ و کوچصفهان البته تاریخ نخستین سینماهایی که در هر شهر تاسیس شده را گفتم.

  • در مورد سینما های غیر رسمی رشت اطلاعاتی دارید:

در گیلان غیر از سانهای رسمی و عمومی سینما، نمایش فیلم در مکان های غیر سینمایی هم رواج داشت. بطورمثال در دهه ۳۰ خورشیدی بر دیوار غربی ساختمان شهربانی رشت در میدان شهرداری، رنگ سفید زده بودند و بر آن فیلم های تبلیغاتی دولتی نمایش می دادند.

مردم از جلوی در پست خانه فعلی تا دیوار شهربانی، حدود اداره مایکروویو امروزی تجمع می کردند کودکان روی سنگ فرش می نشستند و فیلم می دیدند.

مثالی دیگر در حیاط دبیرستان دخترانه فروغ رشت واقع در آفخرا، فیلم های آمریکایی با دوبله فارسی به نمایش در می آمد. چون پدر من دبیر ورزش آنجا بود بنده نیز شاهد این فیلم ها بودم. در سالن نمایش دبیرستان شاهپور رشت(بهشتی کنونی) نیز آپارات خانه ای در بالکن آن وجود دارد، اما هرگز فیلمی در آنجا به نمایش در نیامد، سالن سینمای فرهنگیان در ساختمان پیشا هنگی رشت روبروی در اصلی باغ محتشم ، «کاخ جوانان» سابق نیز گاهی به نمایش فیلم می پرداخت.

  • در حال حاضر وضیعت سینماهای رشت را چگون ارزیابی می کنید:

در حال حاضر با توجه به سه سینمایی بازمانده می توان پی برد که استقبال زیادی از سالن های سینما نمی شود. البته این امر به عواملی چون فراوانی لوح فشرده (cd/dvd) چه مجاز و چه غیر مجاز و نمایش فراوان فیلم های سینمایی از کانال های مختلف تلوزیونی باز می گردد در این میان گرانی بلیت سینما نیز بی تاثیر نیست.

مصاحبه از:ایمان غلامیان – آرش شعاع شرق

منابع:

گلچین هنر گیلان و امین لطفی

ارسال دیدگاه

کاربر گرامی انزلی کلاب لطفا عدد را در کادر زیر وارد کنید *

Anzali Free Zone

Shahin

۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۲

البته آقای ابراهیم مرادی اولین کارگردان ایرانی سینمای ایران هستن …

پاسخ

guilak

گیلک

۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۲

البته مطالعه تاریخ و زندگی پیشینیان می تواند مایه افتخار و یا خدای نکرده سبب سرافکندگی هر جامعه ای گردد.بنا براین همیشه باعث فخر و مباهات نیست.اما بی تردید باید از ان درس عبرت گرفته شود.بنده فکر میکنم پیشینیان ما به عللی همچون بیسوادی وعدم وجود رسانه و وسایل ارتباطی و وسائط نقلیه جهت مراجعه به مراکز تصمیم گیری و شاید اختناق و دیکتاتوری امکان نداشته به اندازه مردمان امروز و ساکنین شهرهای کوچکتر که معمولا مورد بی مهری واقع می شوند انتقاد و یا اعتراض کرده باشند.با این وجود اکثر کارهایی که انجام شده بسیار سودمند و اساسی بوده اند که بدون شک باید ممنون و سپاسگزار مسئولانی باشیم که پیشرفت کوتاه مدت و بلند مدت شهرها و کشور را مد نظر داشته اند و با دعواهای ده بالا و ده پایینی سرمایه کشور را به باد نمی دادند.منظور اینکه همه چیز خوب را فقط برای شهر و ده خود نمی خواستند بلکه ترقی و سرافرازی ایران عزیز برایشان مهم بوده است.مثلا شما فکر میکنید مردم انزمان انزلی از دولت وقت خواسته بودند ان پلهای متحرک را بسازند و یا اصلا کسی چنین چیزهایی را دیده بود؟مسلما پاسخ منفی است.تنها مسئولان وقت با تعصب و غیرت و عدالت ودلسوزی البته اینده نگری اقدام به انجام کارهای عمرانی و بهداشتی و فرهنگی میکردند.بنابراین مسئولان محترم فعلی کشور و بخصوص استان ما بهتر است این فرصت با ارزش که در اختیار دارندو خداوند نصیب هر کسی نمیکند را غنیمت بدانند و با بهره گیری از نظرات و مشورتهای کارشناسان اقداماتی صورت بدهند که سبب عاقبت بخیری خود و مباهات ایندگان گردند.ای که دستت می رسد کاری بکن پیش از ان کز تو نیاید هیچ کار.

پاسخ

میلاد پاسخ در تاريخ اردیبهشت ۲۸ام, ۱۳۹۲ ۰۲:۰۱:

سلام بر جناب گیلک گرامی
آفرین بر شما

Anzali Free Zone

Shahin

۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۲

گیلک عزیز حق با شماست، تاریخ آینه ای است به سوی آینده با همه تلخ و شیرینش، باید با گذشته آشنا شد و بدی ها و خوبی ها را پالایش و مسیری بهتر برای آینده فرزندان و آیندگان انتخاب کرد. مطمئنا وجود فردی مانند ابراهیم مرادی در تاریخ سینمای انزلی تاثیر بسزایی داشته است، او اولین کارگردان ایرانیه سینمای بلند ایران است. قبل از او یک فیلم توسط فرنگی ها در ایران تولید شده بود.
نباید فراموش کنیم که فاغ از دولت ها خود افراد در آینده شهرشان تاثیر گذارند همانطور که چه در آموزه های دینی از گذشته های دور و چه در نظام فرهنگی نوین برای شهرها به اصلاح افراد برای اصلاح جامعه توجه میشود.

پاسخ

مهرداد

۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۲

سلام
تاریخ سینمای انزلی ؟ چنین چیزی تا حالا نشنیده بودم. می توانید کمی بیشتر توضیح دهید.

متشکرم

پاسخ

Shahin

شاهین پاسخ در تاريخ آبان ۵ام, ۱۳۹۲ ۰۸:۵۰:

همین بس که اولین کارگردان سینمای بلند ایرانی در سینمای ایران ابراهیم مرادی انزلی چی بوده مهرداد جان.

مهرداد

۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۲

سلام
میتوانید بفرمایید سطح سواد عمومی در آن زمان در چه حد بوده که مردم سینما را میدانستند چیست؟
متشکرم

پاسخ

Shahin

شاهین پاسخ در تاريخ آبان ۵ام, ۱۳۹۲ ۱۳:۱۹:

مهرداد جان، سطح سواد مردم گیلان در آن زمان از همه ایران بالاتر بوده. ابراهیم مرادی که از مجاهدین نهضت جنگل هم بوده حتی خودش دستی یک دوربین درست کرده و اولین سالن بدل کاری و نمایش رو به نام جهان نما تاسیس کرده توی انزلی و فیلمهاش رو توی رشت و انزلی نمایش داده.

sinaclub

sinaclub

۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۲

ما شاا… به قدیمیا

پاسخ

فرهاد

۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۲

سلام ….
====
انزلی کلاب: فرهاد عزیز، بهتر است از نظرات عقده ای وارت دست برداری، قدمت اسنادی که با سندیت به آنها ادعاهای پوچت را مطرح میسازی به صورت سفارشی نهایتا ۱۰ سال پیش تهیه و به انتشار رسیده است و سندیت تاریخی آن به شدت زیر سوال است و درج مطالب کذب شما جز دامن زدن به اختلافات و توهین متقابل در این فضا نتیجه ای دیگر در بر نخواهد داشت که مطمئنا به دنبال آن هستی. اما ما در سایت انزلی کلاب به دنبال آن نبوده و نیستیم.
واقعیت تاریخی رشت و انزلی آن است که هرگز قبل از روی کار آمدن صفوی به خاطر تقسیم قدرت بین شرق و غرب گیلان ( لاهیجان و فومن ) فرصت رشدی برای دشتی هموار چون رشت و طبیعتی بکری چون انزلی آنچنان فراهم نبوده است و با ساقط شدن این قدرتها و نسل کشی بزرگ شاه عباس در گیلان بستر برای توسعه رشت و انزلی هموار گردیده است و گیلان برای نخستین بار به مرکزیت رشت به تمرکز قدرت رسیده است که شباهت زبان گیلانی این دو شهر هم شاهدی بر این مدعاست. مطمئنا دعوای رشت و انزلی به جز چوب کردن لای چرخ توسعه گیلان و هر دو شهر کردن کاربرد دیگری ندارد ضمن آنکه در همین مطلب از منابعی موثق نام برده شده که تنها کمبودهای شخصی شما میتواند با آن به مشکل بخورد. دلیل این همه کینه و عقده شما را در نمیابیم. خواهشمند است عقده هایتان را در فضای دیگری بگشایید فرهاد گرامی.

پاسخ

مهرداد

۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۲

دوستان ممنون می شوم کمی بیشتر از سینمای انزلی مطلب بنویسید و اینکه چن فیلم ساخته شده و درکجا به نمایش در آمده
برای اطلاعات عموم خوب است. هنرمندانی که در آن موقع نقش آفرینی می کردند چه کسانی بودند.

پاسخ

Shahin

شاهین پاسخ در تاريخ آبان ۱۴ام, ۱۳۹۲ ۲۲:۲۶:

ابراهیم مرادی اولین کارگردان ایرانی سینمای بلند ایران بود، همزمان با وی یک کارگردان روس نیز استارت ساخت فیلم بلند در ایران را زده است. ابراهیم مرادی که از سن ۱۲ سالگی به نهظت جنگل نیز پیوسته بود یک انقلابی تمام عیار بود که بعد از شکست جنگلی ها به موسکو گریخت و جذب رشته عکاسی شد، استدیو جهان نما در بندر انزلی در سال ۱۳۰۹ جهت ساخت فیلم و استارت فیلم بلند انتقام برادر و راه اندازی استدیو مرادی و شرکت پرس فیلم نیز بخشی از فعالیتهای وی میباشد.
ابراهیم مرادی در سال ۱۲۷۸ در بندر انزلی متولد شد و همزمان با آوانس اوگانسیان از پیشگامان تاریخ سینمای ایران محسوب میگردد و نقشی انکار ناپذیر در پررنگ بودن این صنعت در استان گیلان و ایران ایفا کرده است.

Shahin

شاهین پاسخ در تاريخ آبان ۱۴ام, ۱۳۹۲ ۲۲:۳۳:

ابراهیم مرادی یک مخترع خوش فکر هم بود. او علاوه بر این که دوربین فیلم‌برداری‌اش را خود ساخته بود، ادواتی چون «دستگاه زیرنویس گذاری برای فیلم» و «دستگاه صداگذاری فیلم» را نیز در ایران ساخت. او نشان عالی مدرسه معروف اکول یونیورسال پاریس را کسب کرد. ضمن آنکه علی الرغم داشتن برچسب کمونیستی وی دارای عناوین حکومتی در وزارت فرهنگ و معارف وقت شد و به پاس خدماتش نیز یک مدال تقدیر گرفته است.
لیدا ماطاوسیان و ژاسمن ژوزف اولین هنرپیشه گان زن در سینمای ایران محسوب میشوند که توسط ایشان به بازی گرفته شده است.

Milad

۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۲

فوق العاده بود – مرسی

پاسخ

فرهاد

۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۲

سلام ………
====
انزلی کلاب: علیک سلام، فرهاد عزیز. متاسفانه نظرات شما آکنده از نفرت و کینه است و به همراه جمعی که از آن یاد میکنید هدفمند قصد تبدیل قسمت نظرات این سایت به بحث های دوزاری رشت و انزلی را دارید که نشان دهنده ی اوج فقر فرهنگی موجود در استان گیلان است. اما سیاست های ما با سیاست ها و بازی های کثیف شما منافات دارد دوست عزیز، کاش در بین گشت و گذارت در این سایت کمی چشمان نابینایتان را نیز باز کنید تا ببینید که مشاهیر و مفاخر رشت نیز برای ما و بسیاری از همشهریان ما قابل احترام است و معتقدیم افراد عقده ای و حقیری چون شما و هیات همراهتان که از عاملین اصلی فتنه و عقب ماندگی در استان گیلان هستید از مشکلات اصلی و عمده این استان محسوب میشوید و بس :
http://anzaliclub.ir/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D8%A7%D9%86%D8%B2%D9%84%DB%8C-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AA%D8%AC%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%B1%D9%81%D8%B3/

مطلب بالا خبری اختصاصی در ارتباط با پروفسور سمیعی از مفاخر و مشاهیر رشت است و سامانه خبری تحلیلی-انزلی کلاب به صورت اختصاصی اقدام به تهیه خبری در خصوص مراسم تقدیری که از ایشان در شهر رشت تدارک دیده شده بود کرده است و ایشان را مایه افتخار و مباهات هر گیلانی میدانیم و همچون شما سرشار و لبریز از عقده و کینه و حقارت نبوده و نخواهیم بود.
ما بزرگترین جواب را تا کنون به اراجیف حضرتعالی داده ایم که همانا سکوت ماست. بروید و برای خودتان و بهمراه همفکرانتان خوش باشید که اگر در باب پاسخ به شما برآییم جز خشنود کردن دشمنان گیلان به امر مهمی دست نیافته ایم، دوست عزیز، فهیم و با شعور رشتی.

پاسخ