13930806000396_PhotoA

* ‌کریدور‌ تراسیکا و موقعیت ایران در این مسیر ترانزیتی

برنامه کریدور تراسیکا در ماه می سال ۱۹۹۳ میلادی در نشست وزرای حمل و نقل و تجارت هشت کشور عضو (پنج کشور جمهوری آسیای‌مرکزی و سه جمهوری قفقاز) در بروکسل ارائه شد که طی آن یک کریدور حمل و نقل شرق – غرب از طریق دریای سیاه – جمهوری قفقاز – دریای‌خزر و آسیای‌ مرکزی، میان اروپا و آسیای‌ مرکزی تعریف و در سال ۱۹۹۸ میلادی با هدف توسعه روابط اقتصادی، حمل و نقلی و تجاری کشورهای حوزه دریای سیاه، قفقاز و حوزه دریای‌ خزر راه‌اندازی شد.

کشورهای بلغارستان‌، اوکراین، رومانی، مولداوی و ترکیه در حاشیه دریای سیاه، گرجستان‌، ارمنستان و آذربایجان در منطقه قفقاز و ترکمنستان‌، قزاقستان‌، ازبکستان، تاجیکستان و قرقیزستان در آسیای میانه عضو این کریدور بودند، در سال ۸۸ با توجه به اینکه ایران تنها مسیر جاد‌‌ه‌ای این کریدور به شمار می‌آمد با تقاضای عضویتش به این کریدور به عنوان چهاردهمین عضو موافقت شد‌.

به این ترتیب تراسیکا به عنوان مسیری که کمترین هزینه و زمان را برای اتصال جمهوری‌های آسیای مرکزی به بازارهای جهانی و بنادر اروپایی دارد، معرفی شد.

در هشتمین اجلاس کریدور تراسیکا شاخه جنوبی این کریدور از کشور ایران معرفی شد که از مرز ترکمنستان وارد ایران می‌شود و سپس از طریق مرز بازرگان وارد ترکیه می‌شود.

از آنجا که ایران تنها مسیر جاده‌ای برای کریدور مذکور به شمار می‌آید، بنابراین از اهمیت ویژه‌ای در این طرح برخوردار است، به علاوه با عضویت ایران در کریدور تراسیکا راه برای عضویت کشورهای افغانستان و پاکستان که مایل به پیوستن به این کریدور هستند، هموار شد.

با پیوستن ایران به این کریدور بین‌المللی، مسیر جنوبی این کریدور برای ارسال کالا از اروپا به کشورهای آسیای‌مرکزی و چین بهبود یافت، شاخه جنوبی این کریدور از ایران معرفی شده است که از مرز ترکمنستان وارد ایران می‌شود و سپس از طریق مرز بازرگان وارد ترکیه می‌شود.

ایران با هدف توسعه ترانزیت کالا به تدوین برنامه‌های کلان و سرمایه‌گذاری‌های گسترده در برخی کشورهای همسایه و منطقه از جمله افغانستان و تاجیکستان پرداخت. یکی از مهمترین مسیرهای موجود در کریدور تراسیکا مسیرهای دریایی محسوب می‌شوند، در سال‌های اخیر کشورهای ترکمنستان، آذربایجان و قزاقستان فعالیت خود را در بنادر حوزه دریای‌خزر گسترش داده‌اند و این امر اهمیت بنادر حوزه دریای‌خزر را در اقتصاد کشورهای شرق آسیا تا اروپا نشان می‌دهد.

انتخاب بندر ترکمن‌باشی به عنوان گزینه‌ای برای کمرنگ کردن نقش ایران در کریدور تراسیکا‌

بنابراین گزارش اما تحلیل‌ رویدادهای اخیر و اختلافات ترانزیتی ترکیه با ایران نشان از این دارد که برخی کشور‌ها نظیر ترکیه با همکاری آمریکا،‌ قصد دارند نقش محوری ایران را در کریدور تراسیکا کم‌رنگ و حتی بی‌رنگ کرده و حتی به تدریج ایران از مسیر تراسیکا حذف کنند.

در این راستا ظاهراً بندر ترکمن‌باشی در ترکمنستان به عنوان گزینه‌ای برای حذف کریدور جاده‌ای ایران در نظر گرفته شده است؛ بدین ترتیب که کامیون‌هایی که قصد دارند از کشورهای‌ CIS، افغانستان‌، پاکستان و چین به سمت اروپا بروند، ابتدا به بندر ترکمن‌باشی آمده  و سپس از طریق شناورهایی رو-رو کامیون‌ها را از این بندر جابه‌جا کرده و پس از آن به قفقاز، ارمنستان، ترکیه و اروپا بروند.

بدین ترتیب مسیر کریدور تراسیکا در ایران‌ حذف شده و در واقع ایران از کریدور تراسیکا حذف شود تا کامیون‌ها برای رسیدن به اروپا نیازی به عبور از ایران نداشته باشند.‌

جالب اینجاست که عباس آخوندی، وزیر راه و شهرسازی روز ۲۷ بهمن‌ماه ۹۲ ‌در دیدار با «رشید مردوف» وزیر امور خارجه ترکمنستان که با هیئتی عالی رتبه به کشورمان سفر کرده بود، گفته بود که: در این‌باره باید از فرصت ها استفاده مطلوب تری کرد و در بنادر شمالی ایران از جمله بندر امیرآباد و انزلی برای عبور کامیون‌ها از طریق کشتی‌های رو – رو به بندر ترکمن باشی آمادگی وجود دارد.‌

در این دیدار «رشید مردوف» وزیر امور خارجه ترکمنستان نیز گفته بود: در مرز لطف‌آباد‌، ترکمنستان تعریض و افزایش حجم تردد در جاده‌ها را انجام می‌دهد تا تردد افزایش یابد و هم اکنون از ساعت ۸ تا ۱۸ مرز باز است در حالی که قبلا این زمان کمتر بود، دو کشتی رو-رو به زودی در مسیر بندر ترکمن باشی به بندر انزلی فعالیت خواهد کرد که هر کدام قادر به جابه‌جایی ۵۳ کامیون در هر بار خواهد بود و با فعالیت در مسیر دریایی طول زمان جا‌به‌جایی یک هفته کاهش می‌یابد.

به هر حال لازم است در این باره باید از سوی دولت پیگیری‌هایی انجام شود و خارج از نگاه ملی و محلی به کریدورها،‌ نگاه منطقه‌ای و جهانی داشت تا موقعیت جغرافیایی ایران به عنوان چهارراه ترانزیتی دنیا حفظ شود،زیرا ‌دنیا به دنبال توسعه کریدورها است و کشورها تلاش می‌کنند با توجه به موقعیت جغرافیایی خود کریدورهای ترانزیتی از کشور آنها عبور کند تا منافع زیادی از این محل عاید آنها شود.

‌گزارش از:سعید مؤذنی / منبع: خبرگزاری فارس

ارسال دیدگاه

کاربر گرامی انزلی کلاب لطفا عدد را در کادر زیر وارد کنید *