10

عدم توجه به زیر ساخت های اجتماعی، عدم برنامه ریزی برای جمع اوری فاضلاب شهری و عدم مراقبت از سرمایه های زیست محیطی کشورمان، محیط را برای زیست جانواران و گیاهان در تالاب انزلی، اگر نگوئیم غیر ممکن، می توان گفت خطرناک و مرگ افرین ساخته است.

تالاب انزلی با مساحتی در حدود ۲۰ هزار هکتار در استان گیلان و شهر بندر انزلی از بی‌نظیرترین زیستگاه‌های طبیعی جانواران ایران محسوب می‌شود. این تالاب زیبا به دلیل موقعیت جغرافیایی از نظر میزان بالای رطوبت و آب با هیچ‌یک از تالاب‌های ایران قابل مقایسه نیست. تالاب انزلی از جمله تالاب‌های بین‌المللی ثبت‌شده ایران و از نخستین تالاب‌های ثبت‌شده در معاهده رامسر در سال ۱۹۷۱ میلادی است و به دلیل تنوع زیستی فوق‌العاده‌اش دارای اهمیت جهانی است که هم بر دریا تاثیر می‌گذارد و هم از آن تاثیر می‌گیرد. این تالاب سالانه محل گذر دهها هزار پرنده مهاجر است.

عدم توجه به پایدار بودن توسعه باعث شده که طرح ها و پروژه های اجرا شده و یا در دست اجرا تنها به منافع زودرس و کوتاه مدت توجه داشته باشند و اینکه اجرای این پروژه ها چه تاثیری بر اکوسیستم، محیط زیست انسانها، جانواران و گیاهان می گذارد، به هیچ وجه مورد توجه مسئولین اسلامی قرار نداشته باشند.

هجوم بی امان زباله‌های شهری، ساخت و ساز جاده و پل برای احداث کمربندی شهر انزلی و ورودِ روزانهِ حجم قابل توجهی فاضلاب شهری و رسوب بیش از حد بستر تالاب و کاهش عمق آن ازجمله مخاطراتی است که هر روزه تالاب انزلی با آنها دست و پنجه نرم می‌کند. براساس گزارشهای منتشره پنج نوع از ماهی های تالاب در معرض خطر انقراض قرار دارند. سس ماهی خزری، ماهی آزاد، ماهی سیمِ چشم سفید، رفتگر ماهی و ماهی نوخاره، که سه گونه اول مصرف اقتصادی هم دارند.

3

کارشناسان محیط زیست تالاب انزلی را چون شیرخوارگاهی برای گونه های دریایی خزر می دانند. به گفته آنان تالاب های چسبیده به دریا، تالاب هایی اند که از آنها به عنوان شیرخوارگاه دریایی یاد می کنند، تالاب انزلی و امیرکلایه از این دست تالاب ها هستند. به این ترتیب که ماهی های دریایی هنگام تخم ریزی، تخم شان را درون آب شیرین تالاب رها می کنند، وقتی ماهی ها متولد شدند و به اندازه انگشتانه شدند، راهی دریا می شوند. این مرحله از حساس ترین مراحل زندگی این گونه ها محسوب می شود که متاسفانه مجبورند حساس ترین مرحله رشدشان را در زیستگاهی آلوده سر کنند و این خطر انقراض شان را بالامی برد.

این کارشناسان که تعداد گونه های تالاب انزلی را بیست تا بیست و یک گونه می دانند، می گویند این بیست و یک گونه، گونه هایی اند که به طور دایم در تالاب زندگی می کنند و جدای از گونه هایی هستند که پس از تولد و رشد اولیه راهی دریا می شوند. خانه این بیست و یک گونه در تالاب انزلی است، تالابی که وضع خوبی ندارد و از رودهایی چون زرجوب و جواهر رود که آلوده ترین رودخانه های جهان اعلام شده اند، تغذیه می شود. این آلودگی ها وقتی وارد تالاب می شود، تالاب را به حوضی آلوده مبدل می کند که عمده ترین کارش از بین بردن گونه های جانوری و گیاهی آن است.

نی های موجود در تالاب دومین عامل آلودگی تالاب هستند. با ورود مستقیم فاضلاب خانه های اطراف تالاب به آن، مواد غذایی مناسب برای رشد نی های تالاب فراهم می شود و این نی ها با رشد بیش از حد، همه اکسیژن آب را مصرف می کنند و باعث خفگی ماهی ها می شوند.

علاوه بر نی ها، آزولا یا عدسک آبی، گیاهی است که چند میلی متر بیشتر طول ندارد اما چون بختکی روی تالاب انزلی افتاده و همه فضای آب را اشغال کرده است: مالک جدید قلمرو انزلی که صاحب آب، نور، غذا و اکسیژن آب شده است و بقیه موجودات را از حق حیات محروم می کند.

آلودگی های آبی رودخانه های ورودی تالاب که مقام اول جهان را از آن خود کرده اند، می تواند نقش بسزایی در مرگ و میر ماهی ها و دیگر گونه های دریایی اعم از گیاهی و جانوری باشد، رودخانه هایی که روزگاری نه چندان دور آنقدر زلال بودند که نام شان را زرجوب نهادند: زرجوبی که از میان شهر می گذشت و مردم برای ماهیگیری صف می کشیدند امروز جز آب باریکه یی نیست که از چند متری اش نمی توان عبور کرد، بس که بوی فاضلابش آزار دهنده است. نه تنها انسانها، که جانواران و گیاهان نیز از آسیب های حاکمیت در امان نیستند.

منبع: صدای مزدم/نوشته ی مازیار واحدی

ارسال دیدگاه

کاربر گرامی انزلی کلاب لطفا عدد را در کادر زیر وارد کنید *