هیأت مدیره باشگاه های فوتبال همواره زیر ذره‌بین رسانه‌ها و افکار عمومی قرار دارند اما متاسفانه برای ارزیابی عملکرد آن ها شاخص های مدون، جامع و روشنی حداقل در کشور ما یافت نمی‌شود و بسیاری از افراد برداشت های شخصی ( یا جناحی و گروهی ) خود را از عملکرد هیأت مدیره باشگاه های فوتبال به کار می برند. پر واضح است در فوتبال به ظاهر حرفه ای و دولتی ایران و در فضایی که شفافیت لازم در مورد چگونگی عملکرد بسیاری از مسؤولان وجود ندارد؛ نظارت و ارزیابی چندانی نیز بر نحوه انتصاب ( یا انتخاب ) اعضای هیأت مدیره باشگاه های فوتبال و چگونگی عملکرد آنها نیز وجود ندارد و تنها هر از چند گاهی با رسانه ای شدن اشتباهات فاحشی که از این افراد به دلیل عدم تخصص لازم سر می زند، افکار عمومی نسبت به آنها حساس شده و وادار به واکنش می شود.

در اینکه در ورزش و فوتبال بیمار ما دولت ( و نهادها و شرکت های وابسته به آن ) به دلیل تأمین بخش بزرگی از منابع مالی یک باشگاه، برای خود و منسوبان شان حق حضور در هیأت مدیره باشگاه های ورزشی ( از جمله فوتبال ) را قائلند از روی ناچاری بحثی نیست. در شرایط فعلی خروج ناگهانی دولت از تصدی گری فوتبال در ایران بی تردید به ورشکستگی آن خواهد انجامید و این امر همچون شمشیری دو لبه اهالی فوتبال در ایران را تهدید می کند. اما این‌که انتصاب این افراد، عمدتاً نه بر پایه تخصص و  شایستگی بلکه بر اساس روابط و بده بستان های مرسوم در ایران صورت می‌گیرد؛ نه تنها باعث تاسف از بابت به هدر رفتن منابع بسیار مالی و انسانی است بلکه نتیجه ای جز عقب‌ماندگی و درجا زدن پیاپی باشگاه های فوتبال ما نیز به همراه ندارد. به عنوان شاهد این مدعا می‌توان به نتایج نمایندگان فوتبال ما ( به ویژه سوگلی های پایتخت ) در آوردگاه های آسیایی اشاره کرد که سالهاست با وجود صرف هزینه‌های بسیار و حمایت‌های همه‌جانبه  قانونی ( و فراقانونی ) از حضور در جمع تیم‌های بر‌تر آسیایی محرومند و هر از چند گاهی نیز با شکست های ۴ و ۵ و ۶ گله مقابل این تیم‌ها اعتبار فوتبال ملی ایران را به بدترین وجه زیر سوال می برند!

در این میان هرچند سال هاست که از خصوصی سازی به عنوان تنها درمان درد کهنه فوتبال ایران یاد می‌شود اما در عمل شاهد هیچگونه اراده‌ای از سوی مسؤولان رده بالا و تصمیم‌گیران سیاسی و ورزشی کشور نیستیم و کماکان شاهدیم درِ ورزش فوتبال ایران بر همان پاشنه چرخیده و اداره آن توسط همان افراد امتحان پس داده و بارها شکست خورده صورت می گیرد. به همین دلیل بر آن شدیم با پذیرفتن جبری شرایط موجود، تعدادی از وظایف بدیهی هیأت مدیره باشگاه های فوتبال را بر شمرده و یادآوری کنیم:

 

به نظر صاحب این قلم یکی از اصلی‌ترین پیش شرطهای بنای یک باشگاه ورزشی موفق ( به مانند شرکت‌های تجاری ) تعریف و تبیین بیانیه چشم انداز و بیانیه ماموریت باشگاه می باشد که متاسفانه در باشگاه‌های فوتبال ما نادیدیده گرفته می شود. اینکه فلسفه و هدف یک باشگاه از حضور در ورزشی مانند فوتبال چیست نباید در کوتاه مدت و با تغییر مدیران، دچار دگرگونی بنیادی شود. بطور مثال در باشگاه صاحب مکتب و فلسفه ای چون ملوان؛ انتصاب نادر دست نشان در ابتدای فصل جاری با انتقاد شدید محمد مایلی کهن سرمربی فصل گذشته این باشگاه همراه بود. فارغ از اینکه محمد مایلی‌کهن بدون کوچکترین سابقه در باشگاه ملوان صلاحیت لازم برای بیان این انتقاد و اظهار نظر را دارا بوده یا خیر؛ اما اصل حرف وی مبنی بر اینکه مدیران باشگاه چگونه از مایلی کهن به دست نشان رسیده اند جای تأمل فراوان و نشان از عدم وجود چشم انداز و بیانیه ماموریت در این باشگاه ( حداقل در حیطه انتخاب سرمربی ) دارد.

نکته حائز اهمیت دیگر، ترکیب هیات مدیره و همگن بودن افراد منتخب یا منتصب است که بی تردید نقش مهمی در تصمیم گیری ها و عملکرد مطلوب این جمع دارد. اما  از آنجایی که در حال حاضر در بیشتر باشگاه های فوتبال کشور ما اعضای هیأت مدیره با متصل بودن به منابع قدرت ( سیاسی نظامی اقتصادی ) و به دلایل غیر ورزشی و غیر فوتبالی علاقه‌مند به حضور در هیات مدیره باشگاه ها هستند؛ وجود این افراد نامرتبط و ناهمگون که گهگاه با منافع متفاوت ( یا حتی متضاد ) همراه است، منجر به تشکیل جزایر ناپیوسته در هیأت مدیره و از بین رفتن یا کاهش شدید نقش این نهاد در تصمیم گیری های کلان باشگاه خواهد شد.

 

از موارد کلی ذکر شده که بگذریم هیأت مدیره یک باشگاه فوتبال دارای وظایف مهم و متعددی است که  نیاز به تقسیم کار در حیطه های تخصصی را بیش از پیش آشکار می سازد:

اصلی ترین اولویت وظایف هیأت مدیره بی تردید به بخش اقتصادی اداره باشگاه بر می گردد. شاید به همین دلیل است که اعضای اقتصادی در هیأت مدیره ها در تصمیم گیری ها دست بالا را داشته و حتی در بسیاری از موارد نظریات خود را  به سایر اعضا تحمیل می کنند؛ امری که به نظر می‌رسد در فوتبال بیمار  ایران هنوز چاره مناسبی برای آن اندیشیده نشده است.

برخی از وظایف اقتصادی هیأت مدیره یک باشگاه فوتبال را می توان به این شرح بر شمرد:

تلاش در جهت جذب منابع مالی پایدار، جذب اسپانسر متعهد و سودمند، مدیریت نقدینگی و بهبود تراز مالی، بررسی بودجه سالانه، توزیع مناسب منابع مالی در بین رده های سنی مختلف، توسعه تجهیزات فنی و تمرینی و امکانات اردویی،  بررسی گزارشات مالی و ارائه آنها به مجمع عمومی باشگاه و …

اما متاسفانه در بسیاری از باشگاه‌ها اهمیت بخش اقتصادی سبب شده است سایر وظایف بدیهی و مهم هیأت مدیره تحت تاثیر قرار گرفته و به آنها بی توجهی شود. تعدادی از این وظایف به قرار زیر است:

 

– برنامه ریزی بلند مدت و کوتاه مدت برای باشگاه

– تعیین اهداف و اولویت های سالانه باشگاه

– داشتن طرح های عملیاتی برای توسعه و اصلاح ساختار باشگاه

– استفاده از نظریات و تجربیات پیشکسوتان

– انتخاب اعضای کمیته های تخصصی هیأت مدیره ( کمیته های فنی، حقوقی، مالی، اداری و … )

– انتخاب سرمربی و سرپرست باشگاه متناسب با چشم انداز و بیانیه ماموریت باشگاه

– نظارت و ارزیابی مستمر مدیرعامل

– تلاش در جهت حفظ بازیکنان با کیفیت تیم و جذب بازیکنان مد نظر سرمربی

–  نظارت بر وضعیت حضور تیمهای باشگاه در مسابقات مختلف

– نظارت بر میزان تامین رضایت هواداران و ساماندهی امور مربوط به کانون هواداران

– نظارت بر عملکرد باشگاه در فضای رسانه ای  گروهی و اجتماعی

–  کنترل فعالیت باشگاه و مسائل حقوقی

–  نظارت بر اجرای منشور اخلاقی و رفتاری اعضای تحت قرارداد

– مدیریت حاشیه های تیم

– تلاش در جهت ثبات مدیریت و کادر فنی باشگاه

 

 

نقش هیات مدیره در باشگاه ملوان بندرانزلی

در مورد نقش هیات مدیره در باشگاه محبوب ما ملوان حرف و درد بسیار است که پیش از این نیز بارها توسط صاحب این قلم به آن پرداخته شده است و اکنون به دلیل حضور تیم در کوران مسابقات شرایط حساس! شاید مجال مناسبی برای شکافتن مجدد آنها نباشد. تنها به همین نکته کلیدی اشاره می کنیم که  حضور مسؤولان سیاسی شهرستان که نه توان به دوش کشیدن بخشی از بار مالی باشگاه را دارند و نه دارای برش کافی در سطح کلان کشور برای چانه زنی و کسب امتیازات غیر اقتصادی برای باشگاه ملوان هستند و نه تخصصی در مدیریت ورزشی دارند؛ جلسات هیأت مدیره باشگاه ما را به محفلی برای تجدید دیدار دوستان به صرف میوه و شیرینی و در نهایت تایید اغلب نظرات و تصمیمات تنها عضو اقتصادی هیأت مدیره باشگاه تبدیل کرده است.

امید اینکه این نهاد تصمیم گیری مهم هر چه زودتر  با حضور افراد متخصص ، قوی و دلسوز جایگاهی در خور نام بزرگ ملوان بیابد.

رامبد رشیدی

ارسال دیدگاه

کاربر گرامی انزلی کلاب لطفا عدد را در کادر زیر وارد کنید *