امروزه اینترنت با شکستن بعد مکان به ابزار مناسبی برای انتقال اطلاعات و داده ها تبدیل شده است.  رشد فزاینده استفاده از اینترنت و به تبع آن توسعه کسب و کارهای الکترونیک در جهان باعث شده تا وبسایت ها نقش غیرقابل انکاری در برقراری ارتباط الکترونیکی بین سازمانها و مؤسسات با مشتریان شان پیدا کنند و از اهمیت بالایی برخوردار شوند. در این راستا و بویژه در سالهای اخیر، بهبود کیفیت وب سایتها اولویت ویژه ای پیدا کرده است:

در بررسی کیفیت وبسایت از جنبه اطلاع رسانی، مواردی چون غنای محتوای سایت با ایجاد مطالب فرامتنی، زمان پاسخدهی مناسب به کاربران و وجود موتورهای جستجو و … بر کیفیت سایت خواهد افزود. از این رو کاربری آسان امکانات سایت برای کاربران، درک آسان موضوعات، ارائه اطلاعات یا لینکهای مرتبط با موضوع، امتیاز رقابتی نسبت به سایتهای مشابه، نوآوری و سازگاری تصاویر و … از جمله مواردی هستند که از دیدگاه مشتری خدمات الکترونیکی، کیفیت محسوب می شوند (ممقانی ۱۳۸۹) در حالی که اگر استفاده از سایت مشکل باشد، سایت ناخوانا بوده و یا به سئوالات کاربران جواب ندهد، کاربران سایت را ترک خواهند کرد.

جذابیت وبسایت نیز نقش مهمی در زمان ماندگاری کاربر و بالا بردن انگیزش برای کاوش و جستجوگری بازی می کند. همچنین اگر در طراحی سایت نیاز کاربران در نظر گرفته نشود و یا نیازها به صورت روشن مشخص نشود، نباید انتظار داشت سایت کارایی لازم را داشته باشد (عرب نرمی ۱۳۸۹)

با فراگیری اینترنت، جهان ورزش نیز دوران جدیدی را تجربه می کند. هرچند اتمن (۱۹۹۶) معتقد است اینترنت پیش از آنکه رسانه ای برای خرید و فروش کالا باشد، یک رسانه اطلاعاتی است که اطلاعات به روز شده ای را درباره اخبار باشگاه، امکانات باشگاه، اطلاعات بازیکنان، گزارش نتایج مسابقات، تاریخچه باشگاه و … برای هواداران مهیا می سازد؛ اما به باور بسیاری از متخصصان حوزه های کسب و کار، وبسایتها می توانند فرصتهای بازاریابی عظیمی را در دنیای ورزش ارائه دهند لذا بسیاری از باشگاههای فوتبال (به عنوان پرطرفدارترین و پرمشارکترین فعالیت و رشتۀ ورزشی ) امروزه میلیونها دلار از محل بلیط فروشی، خرید و فروش بازیکنان، حق پخش تلویزیونی، حامیان مالی و غیره کسب می کنند. رشد سریع اینترنت و محبوبیت آن این امکان را برای بسیاری از باشگاههای فوتبال فراهم نموده است تا از اینترنت به عنوان روشی مقرون به صرفه برای توسعه فرایندهای تجاری خود بهره مند شوند و خود را به یک باشگاه پیشرو در بازار، تولید، تحویل و خدمت تبدیل کنند. در ایران نیز که ورزش فوتبال از رایجترین و پرطرفدارترین ورزشهاست؛ باشگاههای فوتبال نیاز دارند تا از فرصتهای بازاریابی که این رسانه قدرتمند برای به جریان انداختن درآمد و برقراری ارتباط با هواداران و حامیان مالی و افزودن ارزش به فعالیتهای بازاریابی موجود در اختیار آنها قرار می دهد به نحو موثر استفاده نمایند. اما اینترنت در ایران به چه میزان به عنوان یک رسانه «اطلاعاتی» برای هواداران باشگاههای فوتبال و آگاهی بخشیدن به آنها در زمینه فعالیتها، محصولات و خدمات باشگاه به کار می رود و باشگاه های فوتبال ما به چه میزان در مقایسه با باشگاههای موفق فوتبال دنیا توانسته اند از وبسایتها برای ارائه تسهیلاتی چون بلیط فروشی و خرید و فروش محصولات، بازاریابی و ایجاد ارتباط با حامیان و … استفاده کنند؟

 

مقایسه کیفیت سایتهای باشگاه های ایرانی با سایتهای باشگاه های اروپایی

در سال ۱۳۹۲ بیگمی و همکاران بر پایه مدل « ارزیابی کیفیت وبسایتهای میراندا و همکاران (۲۰۰۹) » به بررسی سایتهای رسمی  پنج باشگاه موفق لیگ برتر ایران ( استقلال، پرسپولیس، تراکتورسازی، ذوب آهن و سپاهان ) که سابقه بیشترین حضور در جام باشگاههای فوتبال آسیا را داشته اند با سایتهای رسمی ۲۵ باشگاه موفق اروپایی ( ۵ تیم اول لیگهای انگلستان، ایتالیا، فرانسه، آلمان و اسپانیا ) بر مبنای چهار عامل عمده ارزیابی کیفیت سایت باشگاهها یعنی سهولت دسترسی به سایت، سرعت، مسیریابی در سایت و محتوای سایت؛ پرداختند. در این پژوهش عوامل زیر مورد سنجش و ارزیابی محققیق قرار گرفتند:

۱- سهولت دسترسی به سایت:  حضور در موتورهای جستجوگر (گوگل و …)

۲- قابلیت مسیریابی در سایت: منوی ثابت و دائمی در سایت، وجود نقشه سایت، گزینه جستجوی کلیدواژه، لینک به صفحه اصلی

۳- سرعت: سرعت دسترسی به سایت بر حسب ثانیه

۴- محتوای وبسایت با پنج شاخه زیر

الف) محتوای اطلاعاتی: زبانها ( دو یا چند زبانه بودن وبسایت)، تاریخچه باشگاه، اطلاعاتی درباره باشگاه (ساختار، هویت سازمانی و..)، رویدادهای و اخبار باشگاه، اطلاعات نتایج تـیم ها و جدول، اطلاعات بازیکنان و سوابق، اطلاعات درباره آکادمی ( تیمهای پایه )، اطلاعات درباره حامیان مالی، فروش فصلی بلیط، فروشگاه باشگاه، رستوران باشگاه، قیمت سایر خدمات، نحوه سفر، لینکهای خارجی مفید و…

ب) محتوای تبادلی: بلیط فروشی آنلاین، فروشگاه کالا و محصولات آنلاین باشگاه، رزرو اینترنتی، تسهیلات و خدمات ویژه باشگاه برای معلولین و… ،  ابزارهای بازخورد به کاربران ( اطلاعیه یا بولتن یا ایمیل )،  نظرسنجی ( رای گیری ) از کاربران،  تلفن تماس، خدمات ایمیل

ج)  محتوای ارتباطی: آدرس تماس، محتوای صوتی و بصری سایت (فیلم بازیها)، وجود انجمن ها- فروم و چت روم ها، جمع آوری اطلاعات کاربران ( مستقیم/غیر مستقیم )

د) محتوای تبلیغاتی: باشگاه هواداران ، ارتباطات عمومی و اجتماعی باشگاه، اسپانسرها( حامیان مالی) در صفحه اصلی

ه) ویژگی ظاهری وب سایت: طراحی ظاهری ، همگن و متجانس بودن سایت، به روز بودن سایت

بر مبنای نتایج به دست آمده از این تحقیق باشگاههای فوتبال انگلیس با میزان شاخص ارزیابی وبسایت WAI=90/75 بالاترین کیفیت وبسایتها را دارا بودند. پس از انگلیس به ترتیب باشگاههای آلمان، ایتالیا، اسپانیا و فرانسه در رتبه های بعدی قرار گرفتند. وبسایتهای باشگاههای فوتبال ایران نیز با WAI=48/10 پایین ترین کیفیت وبسایتها را احراز کردند. ضمن اینکه وبسایت باشگاه فوتبال چلسی انگلیس با ۹۶/۶۰ دارای بالاترین میزان کیفیت بر اساس مدل پژوهش بود اما وبسایت باشگاه های ایرانی از میان ۳۰ تیم حاضر در تحقیق به ترتیب حائز رتبه های ۲۴ ( پرسپولیس )  ۲۶ ( تراکتورسازی ) ۲۸ ( استقلال ) ۲۹ ( سپاهان ) و ۳۰ ( ذوب آهن ) شدند.

* در این پژوهش در بخش مسیریابی در وب سایت، ۷۳/۳۳ درصد آنها دارای بخش جستجوی کلید واژه و تقریبأ تنها در نیمی از وبسایتها ۵۶/۶۶ درصد ) نقشه سایت وجود داشت. وجود نقشه سایت نه تنها باعث افزایش رتبه سایت در موتورهای جستجو می شود، بلکه در واقع راهنمای بازدیدکنندگان سایت به شمار می آید و از سردرگمی آنها جلوگیری می کند.

* وجود منوی ثابت دستیابی سریع به قسمتهای مختلف هر صفحه را به خصوص در سایتهایی که محتوای زیادی دارند، امکانپذیر می سازد. در این پژوهش بعضاً تفاوتهای عمده ای در منوی نسخه های زبان اصلی و انگلیسی دیده می شد. به نظر می رسد بروز این موارد برای هواداران خارجی که از سایت باشگاه مورد علاقه خود دیدن می کنند چندان خوشایند نبوده و موجب زحمت آنان در دستیابی به اطلاعات دقیق باشگاه می گردد.

* در بخش سرعت دسترسی به وبسایت با استفاده از کورنومتر و تا بارگذاری کامل، وبسایتهای باشگاههای فوتبال ایران در این بخش میانگین بهتری نسبت به باشگاههای آلمان و اسپانیا داشتند. ممکن است فقدان فیلمها و تصاویر با حجم و گرافیک بالا در سایتهای باشگاههای ایران دلیل تسریع در بارگذاری آنها بوده باشد. برخی مطالعات نشان داده اند که بین سرعت بارگذاری سایت و رضایتمندی کاربران رابطه معناداری وجود دارد. صفحات سایتهایی که به کندی بارگذاری می شوند موجب نارضایتی کاربران می گردند. این موضوع برای سایتهای ارائه کننده خدمات آنلاین، از اهمیت حیاتی برخوردار است و باید در تدوین برنامه های بازاریابی الکترونیکی باشگاه در نظر گرفته شود.

* در بخش محتوای اطلاعاتی، یکی از موارد مهم مورد بررسی چند زبانه بودن وب سایت باشگاهها بود.
از میان ۲۵ سایت باشگاههای اروپا، سایت باشگاههای آث میلان، اینترمیلان، منچستریونایتد دارای بیش از هفت زبان بود و در مقابل سایت سه باشگاه تاتنهام، مون پلیه، لاتزیو تنها یک زبانه بودند. از سایتهای باشگاههای ایران نیز سایت باشگاههای استقلال و ذوب آهن تنها به یک زبان ( فارسی) بود.

باید اذعان داشت که توانایی برقرای ارتباط با مخاطبین جدید بین المللی به زبان خودشان موجب آگاهی بیشتر از نام تجاری، خدمات و محصولات و افزایش فروش خواهد شد. به نظر می رسد در سایتهای باشگاههای ایرانی به دلیل عدم برخورداری از هواداران بین المللی به این امر کمتر توجه شده است.

* در محتوای تبادلی سایتها که مهمترین بخش به لحاظ فعالیتهای بازاریابی می باشد، سایتهای باشگاههای فوتبال ایران در مقایسه با سایت باشگاههای اروپا در مواردی چون امکان بلیت فروشی و تبادلات کالا و محصولات باشگاه به صورت آنلاین و تسهیلاتی نظیر امکان رزرو اینترنتی خدمات، مهمان پذیری و تورهای گردشگری و خدمات موبایل و … میانگین بسیار پائینتری داشتند و به مراتب فرصتهای کمتری برای بازاریابی خدمات و محصولات فراهم می نمودند. متاسفانه به جز باشگاههای تراکتورسازی تبریز و ذوب آهن اصفهان، هیچ باشگاهی بلیط فروشی آنلاین نداشت. فروش آنلاین محصولات باشگاه نیز تنها در سایت باشگاههای تراکتورسازی تبریز و پرسپولیس به کاربران ارائه می شد درحالیکه تمام بیست و پنج  سایت باشگاههای موفق فوتبال اروپا، با فراهم نمودن طیف گسترده ای از انواع کالاهای مورد نیاز کاربران (مردان، زنان و کودکان) امکان جذب مشتریان بیشتری را فراهم نموده و به نظر می رسد از این پتانسیل بازاریابی آنلاین به خوبی بهره مند شده بودند. همچنین هیچیک از باشگاههای فوتبال ایران خدمات مهمانپذیری به هواداران خود ارائه نداده و یا حداقل در این زمینه در سایت خود اطلاع رسانی نکرده بودند.

* در بخش کیفیت محتوای ارتباطی که سایتهای باشگاههای ایران بالاتر از باشگاه های فرانسه قرار گرفت باید به این نکته اشاره کرد که باشگاهها می توانند با توسعه محتوای ارتباطی سایت خود، به روابطی بلند مدت و دو طرفه با مشتریان و ارتباطی مبتنی بر شناخت و وفاداری از طریق ایجاد نام تجاری شناخته شده دست یابند.

* در بخش محتوای تبلیغاتی سایتهای باشگاههای موفق اروپا، با نمایش اسپانسرها در صفحه اصلی سایت، به معرفی کامل آنها اقدام نموده بودند. یکی از مهمترین اهداف تبلیغات آنلاین، شناساندن نام تجاری باشگاه و توانایی مخاطبین در به یاد آوردن نام تجاری تبلیغ شده می باشد. نگرش هایی که در کاربران نسبت به تبلیغات شکل می گیرد، بر روی نگرش مشتریان نسبت به نام تجاری و همچنین اهداف خرید آنها تأثیرگذار است.

* در نهایت در بخش ویژگیهای ظاهری وب سایتها نیز یکی از موارد مهمی که بررسی شد، به روز بودن سایتها بود که به جز سایت باشگاه ذوب آهن اصفهان، تمام سایتها آخرین اطلاعات را به اطلاع بازدیدکنندگان رسانده بودند.

اگر چه به نظر میرسد پژوهش اخیر با این محدودیت مواجه باشد که جمع آوری اطلاعات وبسایتها در یک دوره زمانی محدود و در نمونه های مشخص انجام شده و اساساً از آنجائیکه وب رسانه ای پویا و متغیر می باشد، تکرار پژوهش در زمانهای دیگر احتمالا نتایج دیگری در پی خواهد داشت، اما با این وجود به نظر می  رسد مدل مفهومی به کار گرفته شده در این پژوهش، از انعطاف پذیری بالایی برخوردار بوده و با تکرار آزمون در زمانهای دیگر نیز به خوبی قادر به شناسایی نقاط قوت و ضعف وبسایتها خواهد بود لذا به مدیران باشگاههای فوتبال ایران توصیه می شود با تدوین راهبردها و سیاستگذاری مدون از فرصتهای بازاریابی که این رسانه برای به جریان انداختن درآمد و برقراری ارتباط با هواداران و حامیان در اختیار آنها قرار می دهد، به نحو موثر استفاده نمایند.

 

نگاهی به وبسایت رسمی باشگاه ملوان بندرانزلی

سایت رسمی حال حاضر باشگاه ملوان با آدرس اینترنتی http://fcmalavan48.com عمری حدودا  پنج ساله دارد و در تمامی این مدت زیر نظر روابط عمومی باشگاه ملوان اداره می شده است؛ این سایت فارغ از اینکه از همان ابتدا در مالکیت باشگاه ملوان قرار نداشته  است و جدا از مشکلات فنی که در طراحی آن به چشم می خورد؛ مدتهاست نشانی از یک سایت پویا و مرجع را با خود به همراه ندارد.

با این وجود با نگاهی به عوامل ارزیابی کیفی وبسایتهای میراندا؛ می توان گفت سهولت دسترسی به سایت و حضور در موتورهای جستجوگر، برخورداری از منوهای ثابت، جستجوی کلید واژه، لینک به صفحه اصلی و سرعت دسترسی به سایت از نقاط مثبت سایت رسمی فعلی باشگاه ملوان تلقی می شود. هرچند که نقشه سایت به عنوان یکی از عوامل مهم ارزیابی کیفی وبسایتها در این سایت در نظر گرفته نشده است.

در مقابل اگر پشتیبانی از تنها یک زبان را اشکالی قابل توجیه بدانیم سایت رسمی باشگاه ملوان بویژه از نظر محتوایی دارای اشکالات متعددی است:

– در محتوای اطلاعاتی علیرغم وجود تاریخچه و اطلاعاتی در مورد سابقه باشگاه ملوان و سعی در ارائه آخرین اخبار مرتبط با باشگاه متاسفانه سایت فاقد اطلاعات مهم دیگر از جمله ساختار باشگاه، سوابق بازیکنان؛ بلیتهای فصلی، جدول مسابقات و … است. ضمن اینکه در بخش تولید محتوای متنی نیز ضعفهای متعدد نوشتاری به چشم می خورد.

در بخش محتوای تبادلی به عنوان مهمترین بخش فعالیتهای بازاریابی، سایت رسمی فعلی باشگاه ملوان فاقد هرگونه کارکرد است و نشانی از فروش آنلاین بلیتها و محصولات و خدمات و یا رزرو اینترنتی یا خدمات ویژه الکترونیکی در آن به چشم نمی خورد.

– در مورد محتوای ارتباطی این سایت به نظر می رسد مدیران ملوان تمایل و نیازی برای  برقراری ارتباط با هواداران و استفاده از  چت و فروم و انجمن و … نمی بینند. ضمن اینکه بخش ویدئوی سایت مدتهاست فعالیتی ندارد. با این اوصاف گزارش تصویری از مسابقات ( داخل و خارج از خانه ) از نکات مثبت این بخش به شمار می رود.

– بخش محتوای تبلیغاتی در سایت فعلی نیز به تبع برخوردار نبودن باشگاه ملوان از اسپانسر یا حامیان مالی مشخص فعال نیست.

– شکل ظاهری وبسایت و طراحی آن شاید بعد از گذشت پنج سال کمی قدیمی به نظر برسد اما اخبار و اطلاعات سایت رسمی باشگاه به روز می باشد که این امر را می توان از جمله مزیت های آن به شمار آورد.

 

خوشبختانه روابط عمومی باشگاه ملوان که با شروع فصل جاری با راه اندازی صفحه رسمی باشگاه ملوان در اینستاگرام قدم مثبتی را در راه انجام وظایف محوله برداشت؛ مدتی است در تدارک راه اندازی سایت رسمی جدید باشگاه ملوان با آدرس اینترنتی http://malavanfc.ir می باشد که هرچند هنوز به شکل رسمی از آن رونمایی به عمل نیامده است اما با نگاهی گذرا به آن می توان امیدوار بود همزمان با تغییر مدیریت در باشگاه ملوان، این بخش مهم و تاثیرگذار باشگاه  از رخوت به درآمده و علاوه بر تثبیت سایت رسمی باشگاه به عنوان معتبرترین مرجع اخبار و اطلاعات باشگاه ملوان، در زمینه بهره مندی از قابلیتهای بازاریابی و فروش آنلاین نیز قدمهای مثبتی بردارد.

( هواداران ملوان می توانند پس از راه اندازی رسمی سایت جدید، نظرات اصلاحی و پیشنهادی خود را جهت بهبود عملکرد و کارایی این سایت به اطلاع روابط عمومی باشگاه ملوان برسانند.)

 

رامبد رشیدی

 

ارسال دیدگاه

کاربر گرامی انزلی کلاب لطفا عدد را در کادر زیر وارد کنید *